Shrink Makinası

Ambalaj, içindeki ürünü, yapı ve şekline göre muhafaza eden, ürünün taşınmasını, korunma ve saklanmasını kolaylaştıran aynı zamanda ürünün tanınmasını sağlayan bir malzemedir. Ambalajların kullanım alanı çok geniştir. Yiyecekten mobilyaya, ilaçtan mücevhere kadar hemen her şey ambalajlanabilir. Gündelik yaşantımızın her alanında ambalajlar yer almaktadır. Cam, kağıt, plastik, selofan, bakalit, teneke, ahşap gibi birçok malzeme ambalaj olarak kullanılabilmektedir. Daha önceden ambalajlanmış, bir ya da birden fazla ürünün paketlenmesine ise Shrink paketleme denmektedir. Shrink makinası ile yapılan bu işlem, daha önce farklı bir yöntem ile paketlenmiş ürün ya da ürünlerin etrafını, plastik filmler ile sararak, paketlenmesi ile gerçekleşir. Shrink kelimesi, İngilizce’ de küçültmek, çekmek anlamına gelmektedir. Shrink paketleme işleminde de, ürünün etrafına sarılan plastik film, ısı etkisi ile çeker ve etrafına sarıldığı ürünün şeklini alır.

shrink makinası

Shrink makinası, paketleme işlemini iki aşamada gerçekleştirir.

Plastik film ile ürünün etrafı sarılır ve kaynak makinası ile ürün etrafına sarılan film dikilir.

Ürün, etrafına sarılan ve dikilen plastik filme ısı verilip, plastik filmin ürünü iyice saracak şekilde büzülüp, küçülmesi sağlayan ısı tüneline sokulur.

Sakladığı ürünün korunup muhafaza edilmesinde, yardımcı olan Shrink makinalarının, ürün üzerinde birçok farklı amaç ve faydaları vardır.

  • Birden fazla paketi tek bir paket haline getirmek.
  • Sakladığı ürünün temiz kalmasını sağlamak.
  • Ambalajın istenmeden açılmasını önlemek.
  • Ürünün dış etkenlere karşı dayanıklılığını arttırmak.
  • Gıda ürünlerinin nemlenmesini engelleyerek bozulmasını önlemek.
  • Ürünün hiç kullanılmadığını ve satın alan kişinin ilk kullanıcısı olduğunu göstermek.
  • Dergi, gazete gibi kağıt ürünlerinin korunmasını ve gerektiğinde üzerine etiket veya yazı basılabilmesini sağlamak.
  • Şeffaflığı sayesinde içerisindeki ürünü göstermek.
  • Saklama, taşıma ve koruma konusunda fayda sağlayan shrink paketleme, uygulanacağı ürünün cinsine, yapısına ve şekline göre farklı paketleme seçenekleri sunmaktadır.

Shrink Makinası Küçülen Film ile Paketleme Yöntemi

Bu paketleme çeşidinde, kullanılan plastik film, büzülen bir yapıya sahiptir. Bu malzeme, kaplandığı ürünün etrafını sıkıca sarar ve üzerine ısı uygulandığında, ürünün şeklini alır. Isıtma işlemi küçük boyutlu ürünlerde; elektrik veya buhar ile çalışan makinalarla, büyük boyutlu ürünlerde ise, ısı tünelleri ile verilir.

Plastik Film ile Paketleme Yöntemi

Bu paketleme yönteminde plastik film, ürünün üzerine sarılır ve bant, yapıştırıcı veya buhar ile yapıştırma sağlayan bir makina ile sıkıca kapatılır.

Strech Film ile Paketleme Yöntemi

Strech filmlerin esneme oranları, plastik filmlerden daha fazladır. Strech film, etrafına sarıldığı ürünü hemen kaplar ve yapışır. Bu yüzden yapışmasını sağlamak için başka herhangi bir ısı uygulamasına gerek yoktur. Strech film uygulaması özellikle gıda ürünlerinin paketlenmesinde uygundur.

Shrink filmlerin, uygulama alanına göre en yaygın olarak kullanılan iki türü vardır.

Poliolefin Shrink Film

Shrink makinası ile kullanımlarda büyük uyum sağladığı, güçlü ve dayanıklı bir malzeme olduğu için, en çok kullanılan plastik film türüdür. Büyük kapasiteli işletmelerin, paketleme ihtiyaçları için özellikle tercih ettikleri bu malzeme, hem hızlı çalışma temposuna ayak uydurabilmesi hem de dayanıklılığı sebebi ile yaygın bir kullanıma sahiptir. En zor shrink paketleme işlemlerinde bile sorunsuz sorunsuz uygulama sağlanabilmektedir. Ayrıca ısı uygulamalarında zararlı gaz çıkarmaz, ürünün raf ömrünü uzatır. İlk paketlemeden son alıcısına ulaştığı süre içerisinde ürünü bozulmadan muhafaza eder. Çapraz şekilde de bağlanabilmesi sayesinde, en zor paketleme işlerini kolaylaştırır. Aynı zamanda sağlıklı bir malzeme olduğu için ekmek gibi gıda maddelerinin paketlenmesinde dahi rahatça kullanılabilir. Gıda maddesi ile temasında bir sakınca yoktur. Daha çok teşhir amaçlı, görsellik olması gereken, gruplama ihtiyacı bulunan, özellikle reklam ve promosyon amaçlı ürünlerin paketlenmesinde tercih edilmektedir. Ayrıca istenirse ürünün ilk istenirse ikinci ambalajı olarak da kullanılabilmektedir.

Polietilen Shrink Film

Tek katlı olarak üretilen ve yeterli ısı uygulandığında, strech halini alabilen bir malzemedir. Üretimdeki ısısı ile karşılaştığında yeniden eski halini alabilme özelliğinden dolayı hafızalı film de denilmektedir. Daha çok paletlerin, tenekelerin, kartonların ve içeceklerin paketlenmesinde kullanılmaktadır.

Genel olarak büyük ticari boyutlardaki paketlemelerde, gergeç çerçeve veya baloncuk yöntemlerinden biri tercih edilmektedir.

Shrink filmler aynı ısıtma ve soğutma işlemleri uygulanmak üzere, çok büyük boyutlu endüstriyel ürünler için de kullanılabilmektedir. Bunların arasında bina ve köprü yapımlarında kullanılan malzemeler, depolarda kullanılan büyük hacimli paketlemeler, deniz botları veya diğer denizcilik araçları, palet ile taşınan ağır fakat hassas malzemeler sayılabilir. Shrink filmler, istenirse tek yöne istenirse çift yöne doğru esneklik kazandırılabilir. Filmin üretim sırasındaki hali ısı ile genleştirilir, istenilen şekil verilir. Tekrar soğutulduğunda malzeme istenilen şekilde sabitlenmiş olur. Tekrar ısıtıldığında yeniden ilk haline döndürülebilir. Yani ısı ile genleştirildiğinde yumuşatılıp istenilen şekil verilebilen, soğutulduğunda donarak verilen şekilde kalan bir molekül yapısına sahip olması her üründe kullanılabilmesini ve ürün çeşitliliği konusunda sınır tanımamasını sağlamaktadır. Aynı zamanda bu özelliği shrink filmleri geri dönüşümü kolaylıkla sağlanabilen bir ürün haline getirmektedir. Çoğunlukla shrink paketleme, özel donanımlı ve otomatik shrink makinası ile yapılmaktadır. Makinaya yerleştirilen shrink film rulosu,  shrink makinası sayesinde açılır. Diğer taraftan paketlenecek ürün makinaya yerleştirilir. Bir taraftan makina shrink rulosunu açarken diğer taraftan paketlenecek ürüne sıcak hava verilir. Verilen sıcak havanın etkisi ile shrink filmi, ürünün etrafını sarar ve ürünün şeklini alır.

Peki, shrink makinası ile iyi bir paketleme yapılması nasıl kontrol edilir ve nasıl sağlanır?

Bunu anlamak için bir kaç dikkat edilmesi gereken nokta var.

Paketleme sonrasında, birleştirme işlemi için atılan dikişler muntazam ve eşit aralıklarla yapılmış olmalıdır.

Kullandığınız shrink film türü için uygulanması gereken sıcak havanın derecesinden emin olmalısınız.

Shrink filminin, Isı tünelinden geçerken aldığı şeklin, çıktından sonra da bozulmadan muhafaza ediliyor olmasına dikkat ediniz.

Öncelikle paketleme sonrasında içerde kalan havanın çıkmasını ve korumanın artmasını sağlayan, minik delikler açan sistemin çalıştığından emin olmalısınız.

Paketleme işleminden sonra ürün içindeki havanın çıktığından emin olmalısınız. Paketleme işlemi sona erdiğinde eş zamanlı olarak havanında çıkmış olması gerekmektedir. Eğer hava tahliye olmadıysa bu işlemin tam olarak doğru yapılmadığını gösterir.

Günümüzde, büyük çaplı üretim yapan birçok endüstriyel firma, shrink film paketlemelerini, kendi bünyelerinde yapmayı seçmektedirler. Bu sebeple üretim alanlarında, shrink makinası bulundurup, paketlemelerini kendi makinaları ile gerçekleştirmektedirler. Bu hem maliyet hem koruma hem de taşıma açılarından fayda sağlamaktadır. Her ürün için, doğru korumanın ve paketlemenin sağlanabilmesi için farklı kalınlıklarda ve büyüklüklerde shrink filmleri bulunmaktadır. Farklı kalınlıklarda, farklı kat sayılarında, farklı esnekliklere ve büyüklüklere sahip filmler bulunmaktadır. Doğru ürün için doğru film seçildiğinde, koruma tam olarak gerçekleşir. Oyuncaklar, spor malzemeleri, ev eşya ve gereçleri, yumurta, pizza, çikolata, tavuk, dondurma gibi tüm gıdalar, kırtasiye ve ecza malzemeleri, CD kutuları, promosyon ürünleri gibi günlük hayat içerisinde hemen her üründe shrink paketleme yapılmış ürünler ile karşılaşmaktayız. Hem uygulama ve kullanım kolaylığı, hem ürünü zarar vermeden koruması ve saklaması hem de sağlıklı bir malzeme olması sebebi ile kullanım yaygınlığı artacaktır.

Shrink Makinaları’nın nasıl çalıştığını da buradan öğrenebilirsiniz.